CATIA otomotivde aracın geometrisini ve montajını tanımlamak için kullanılır: stil ve Class-A yüzeyler, gövde (body in white) yapısı ve bağlantı elemanları, iç ve dış trim parçaları, kompozit yapılar, kablo demeti ve dijital maket kontrolleri bu işin parçalarıdır. Dassault Systèmes (3DS), ulaşım ve mobilite sayfasında otomobil ve hafif ticari araç üreticilerini (OEM) ve tedarikçileri ayrı segmentler olarak ele alıyor; tedarikçi segmentinde OEM ile iş birliğini kolaylaştırmayı öne çıkarıyor.

Ana sanayiden CATIA verisi geldiğinde ve teslim de aynı formatta istendiğinde ilk soru, bu verinin hangi araçla ve kimin tarafından işleneceğidir. Aşağıda araç, rol ve uygulama adlarını 3DS'in güncel sayfalarından verdik; müşteri örneklerini de yalnızca 3DS'in yayımladığı kaynaklardan seçtik.

CATIA ile Otomotiv Tasarımında Hangi İşlemler Yapılır?

3DS'e göre 3DEXPERIENCE CATIA yazılımı rol olarak paketlenir.

CATIA ile Araç Paketleme ve Dijital Maket Tasarımı

Paketleme, aracın ana bileşenlerinin belirlenen hacme nasıl yerleşeceğini planlama işidir. Dış tasarım, yolcu alanı, güç aktarma organları ve süspansiyon aynı hacmi paylaştığı için yerleşim ve hareket kontrolleri, gövde sacları ve kalıplar kesinleşmeden dijital maket üzerinde yapılır.

CATIA V5'te bu işin hareketli kısmını DMU Kinematics Simulator karşılar. 3DS'in eğitim kataloğundaki tanıma göre bu çalışma tezgahında var olan bir montaj üzerinde mekanizma kurulur; mekanizma simüle edilir, çakışma kontrolünden geçirilir ve kinematik olarak analiz edilir. Birden çok mekanizmayı sıraya koymak da mümkündür. Aynı katalogda DMU Space Analysis, dijital maketin sürümlerini birbiriyle karşılaştıran ve çakışma, temas ve boşluk analizleri yapan çalışma tezgahı olarak geçer. 3DS bu kursu, tasarımların bağlam içi tasarımdan bakım incelemesine kadar gözden geçirilip doğrulanması olarak tanımlıyor; yani servis erişimi de dijital maketin sorularından biridir. 

3DEXPERIENCE'ta Motion Designer rolünün kapsamı 3DS'in tanımında üç iştir: mekanizmayı tasarlamak, mekanizmanın kinematik ve dinamik davranışını ürünün tam 3D tanımı içinde doğrulamak ve parçaların statik yapısal dayanımını değerlendirmek. Bu kontroller araç dinamiği ve çarpışma analizlerinin yerini tutmaz.

CATIA ile Class-A Yüzey ve Otomotiv Gövde Tasarımı

Class-A, aracın görünen yüzeylerinde istenen üst düzey yüzey kalitesidir. 3DS'in Class-A Expert rolünün hedefi, hem stil niyetini hem teknik gereksinimleri karşılayan üst düzey Class-A yüzeylerdir; Style & Class-A Modeler rolünde ise amaç, üretime hazır üst düzey yüzeylerle biçim tasarımıdır. Uygulama tarafında 3DS, yüksek kaliteli Class-A yüzey geometrisi için ICEM Surf'ü, 3DEXPERIENCE platformunda endüstriyel tasarıma yönelik uzman modelleme için de ICEM Design Experience'ı konumluyor.

Mühendislik yüzeyleri için CATIA V5'te Generative Shape Design kullanılır. 3DS'in eğitim kataloğuna göre GSD ile tel kafes (wireframe) ve yüzeyler oluşturulur, hibrit tasarım kavramıyla çalışılır, bir yüzey setinden temiz bir topoloji kurulur ve yüzeylerden katı üretilir. Sac parçaların kendisi Generative Sheetmetal Design ile modellenir: katalogdaki tanıma göre sac parça standart duvar, büküm ve damgalama özellikleriyle kurulur, açınım çıkarılır ve ayrıntılı, notlu bir teknik resim üretilir.

Gövde (body in white) tarafında 3DS'in 3DEXPERIENCE sayfaları üç rolü adıyla veriyor. Concept Structure Engineer, kavram aşamasında şekillerden bağlantıya kadar çevik ve sağlam bir kavramsal yapı kurmayı ve tek tıkla oluşturulan simülasyon modeliyle tasarım alternatiflerini karşılaştırmayı kapsar. Body Structure Designer, üretim kurallarına uyarak bağlantı elemanları dahil karmaşık gövde yapılarının detay tasarımını hızlandırmak içindir. Body Fastener Designer ise otomatik bağlantı elemanı yerleştirme yetenekleriyle karmaşık gövde bağlantılı montajlarının tasarımını, simülasyonunu ve üretimini hızlandırmayı hedefler.

Pres kalıbı tarafında 3DS, 5 Mayıs 2022'de BMW Group ile araç geliştirme programlarının verimliliğini artıracak çözümler üzerinde çalıştığını duyurdu. Bültene göre gövde ve şasi sac parçaları için geliştirilen CATIA kalıp yüzeyi (stamping die face) tasarım uygulaması, preslenmiş sac parçalarda üretim sürecinin doğrulanmasını otomatikleştiriyor ve elle yapılan işi azaltmayı hedefliyor.

CATIA ile Trim ve Kompozit Parça Tasarımı

Trim parçalarında görünen yüzey kadar parçanın mekanizması da tasarımın parçasıdır. 3DEXPERIENCE'ta Interior & Exterior Trim Engineer rolü, 3DS'in tanımıyla üretim kurallarına uyarak karmaşık plastik parça mekanizmalarının detay tasarımını, model tabanlı tanım ve kinematik dahil, hızlandırmayı hedefler. Kalıp tasarımı ve enjeksiyon simülasyonu ayrı işlerdir; bu yazıda onlara girmiyoruz.

Otomotivde kompozit parçalar için 3DEXPERIENCE'ta ulaşım ve mobiliteye özel üç rol var. 3DS, Composites Designer for Transportation & Mobility rolünü üretim kısıtlarını hesaba katarak araç kompozit yapılarında tasarım döngüsünü kısaltmak, Composites Engineer for Transportation & Mobility rolünü yüksek performanslı araç parçalarını, yapısal doğrulaması yapılmış biçimde ilk seferde doğru tasarlamak, Composites Manufacturing Engineer for Transportation & Mobility rolünü ise kompozit araç parçalarının mühendisliğin her aşamasında üretilebilirliğini sağlamak için konumluyor.

Kablo demeti ve elektrikli araç bileşenleri

Bir otomobilde elektrik şeması ile gövdedeki kablo demeti iki ayrı tanımdır: biri bağlantıyı, diğeri o bağlantının fiziksel yolunu anlatır. 3DS bu iki tarafı ayrı rollerle karşılıyor. Şema tarafındaki rol Systems Schematic Engineer'dır; rolün tanımında kablolama, boru/tüp ve HVAC için disipline özel akıllı şemalar yer alır. Demetin ve kablolamanın fiziksel tasarımı, ürünün tamamı bağlamında Electrical 3D Systems Designer rolüyle yapılır. Üretim dokümantasyonunun yüksek kaliteyle hazırlanması ise Electrical Manufacturing Engineer rolünün kapsamındadır.

CATIA V5 kullanan tedarikçilerde demet tasarımı dijital maketle bütünleşik yürür. 3DS'in eğitim kataloğundaki Electrical Librarian and Harness Installation kursu bu akışı elektrik cihazlarının ve kataloglarının oluşturulması, cihazların bağlanması ve demet segmentlerinin (bundle segment) tasarımı olarak anlatır. Demetin çıkarılması, düzleştirilmesi ve 3D demetle senkronize edilmesi Electrical Harness Flattening'in işidir; 3D demetin 2D çizimleri ve raporları da bu çalışma tezgahından alınır.

Elektrikli araçlarda batarya paketi ile yüksek gerilim kablolarının yerleşimi paketlemeye yeni kısıtlar getirir. 3DS'in ulaşım ve mobilite sayfası, batarya performansının, enerji verimliliğinin, menzilin ve güvenliğin sanal ortamda test edilip optimize edilebildiğini ve doğrulanabildiğini yazıyor. Aynı sayfa yazılım tanımlı aracı, güvenlik sistemlerinden araç içi deneyimlere kadar işlevlerinin büyük kısmı yazılım değişiklikleriyle kontrol edilen, güncellenen ve iyileştirilen bir araç olarak tanımlıyor; model tabanlı sistem mühendisliğini (MBSE) güçlü simülasyon ve sanal doğrulamayla birlikte öne çıkarıyor.

Ana sanayi ile yan sanayide kullanım farkı

3DS'in ulaşım ve mobilite sayfasında OEM segmenti için yeni regülasyonlara uyum ve ileri teknolojiyi pazara getirmek, tedarikçi segmenti için OEM iş birliğini kolaylaştırmak ve küresel standartları karşılamak öne çıkıyor. Tedarikçi tarafında öncelik, müşterinin referans geometrisini ve revizyonunu doğru takip etmek, teslimi de müşterinin istediği formatta yapmak olmalıdır. Tedarikçi denetiminde bir parçanın hangi revizyonla üretildiğini kayıtla gösterebilmek de aynı disiplinin parçası.

CATIA her tedarikçi için şart sayılmaz. Müşteri yalnızca nötr formatta geometri gönderiyorsa başka araçlar da iş görebilir; müşteri yerel CATIA verisi istiyorsa ya da ürün yapısının içinde bağlamla çalışmanızı bekliyorsa durum değişir.

Bizim tavsiyemiz, karar vermeden önce müşterinin CAD veri teslim şartnamesini ve son projelerde gelen veri paketlerini birlikte incelemek. Rol listesini bu incelemeden sonra çıkarmanızı öneririz.

3DEXPERIENCE CATIA'nın Otomotiv Sektörüne Katkıları

3DS, Multi-Discipline Engineering sayfasında çözümünü mekanik, elektrik, akışkan ve simülasyon mühendislerinin tek bir doğru kaynak (single source of truth) üzerinde birlikte çalıştığı, çok disiplinli ve çoklu CAD bir dijital maket olarak tarif ediyor. 

3DS'in 2023'te yayımladığı csi entwicklungstechnik hikayesi bu açıdan öğretici. Almanya merkezli firma, taşımacılık ve mobilite OEM'lerine Class-A alanlar (tampon ve gösterge paneli gibi serbest biçimli yüzeyler), gövde, hafif yapı, iç ve dış donanım, elektrik/elektronik ve simülasyon alanlarında mühendislik hizmeti veriyor. Hikayeye göre firma 3DEXPERIENCE platformunu CATIA ve ENOVIA ile birlikte benimsemiş; yaşam döngüsü değerlendirmesini (LCA) sanal ikiz teknolojisinin parçası yaparak çevresel değerlendirmeyi fikir aşamasından itibaren sürecin bütün aşamalarına açmış ve sürdürülebilirliği gereksinim, değişiklik ve görev yönetimi gibi kurumsal süreçlere bağlamış. Firmanın öne çıkardığı bir diğer nokta, farklı CAD kaynaklarından gelen ürün yapılarıyla çalışabilmek.

Platform, tanımlanmamış bir süreci kendiliğinden düzeltmez. Parça numaralandırma, değişiklik onay kuralları ve kimin hangi veriye hangi yetkiyle erişeceği önce kurumda netleşmelidir.

CATIA ve Otomotiv Tasarımı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Otomotivde CATIA kullanan firmalar hangileri?

Yalnızca 3DS'in yayımladığı kaynaklara dayanarak cevaplıyoruz. 3DS, 5 Mayıs 2022'de BMW Group ile araç geliştirme programları için çözümler üzerinde çalıştığını ve gövde ile şasi sac parçaları için bir CATIA kalıp yüzeyi tasarım uygulaması geliştirdiğini duyurdu. 3DS'in 2023'te yayımladığı müşteri hikayesine göre Almanya merkezli mühendislik hizmetleri firması csi entwicklungstechnik, 3DEXPERIENCE platformunda CATIA ve ENOVIA kullanıyor. 3DS'in ulaşım ve mobilite sayfasında başka müşteri hikayeleri de yer alıyor.

CATIA V5'te kinematik analiz nasıl yapılır?

DMU Kinematics Simulator ile yapılır. 3DS'in eğitim kataloğu bu çalışma tezgahında mekanizmanın mevcut montajdan kurulduğunu, simüle edildiğini, çakışma ve kinematik açısından analiz edildiğini ve birden çok mekanizmanın sıraya konabildiğini yazar. 

CATIA ile kablo demeti tasarımı nasıl yapılır?

3DEXPERIENCE'ta şema Systems Schematic Engineer, 3D demet Electrical 3D Systems Designer, üretim dokümanı Electrical Manufacturing Engineer rolüyle hazırlanır. CATIA V5'te demet dijital maketle bütünleşik tasarlanır ve Electrical Harness Flattening ile düzleştirilip 2D çizime aktarılır.

Otomotiv Sektörü için CATIA Çözümleri – Yenaplus

Yenaplus, Dassault Systèmes Yetkili İş Ortağıdır; İstanbul, Ankara ve Bursa ofisleriyle 3DS çözümlerini sunar, kurar, uygular, eğitir ve destekler. Önerimiz, müşterinizden gelen güncel bir veri paketini ve teslim şartnamesini gerçek dosyalar üzerinden incelemek; hangi işin CATIA V5'te, hangisinin 3DEXPERIENCE rolleriyle yapılacağı bu incelemede netleşir. Teknik görüşme talebi için bize ulaşın sayfasını kullanabilirsiniz.