CATIA V5 kullanan bir firma için 3DEXPERIENCE'a geçiş, V5'i kapatmakla başlamak zorunda değildir. Dassault Systèmes (3DS), V5 kullanıcıları için ihtiyaç büyüdükçe adım adım atılan üç adımlı bir yol tarif ediyor: önce V5 tasarımlarını platformda paylaşıp yönetmek, sonra tedarikçi ve müşterilerle dijital sürekliliği kurmak, en son 3DEXPERIENCE CATIA'yı V5'in üzerine eklemek. Bu yazı, CATIA V5 ve 3DEXPERIENCE'ın birlikte kullanıldığı bu dönemin planını anlatıyor: kim hangi rolü alacak, hangi standart ve özelleştirme yeniden ele alınacak, iki ortam aynı anda çalışırken hangi kurallar geçerli olacak.

3DS'in V5 kullanıcıları için tarif ettiği üç adım

İlk adımda tasarım ortamı değişmez. 3DS'in ENOVIA sayfası bu adımı şöyle anlatır: CATIA V5 gibi dosya tabanlı bir CAD uygulaması ENOVIA ile 3DEXPERIENCE platformuna bağlanır, kullanıcı da ENOVIA yeteneklerine kendi tasarım ortamının içinden ulaşır. Değişen, verinin durduğu yerdir. 3DS bu adımda BT maliyetlerinin azaldığını ve yönetimin sadeleştiğini de belirtiyor.

Expand adımı için 3DS iki örnek veriyor: elektrik kablo demetinin 3DEXPERIENCE CATIA'da, CATIA V5'te tasarlanmış yapıların üzerinde tasarlanması ve bir parçanın, CATIA V5'te yapılmış belirli bir çalışmanın üzerine istenen üretim sürecine göre optimize edilmesi. Aynı sayfa bu aşama için kullanılabilecek rolleri de sıralıyor; 3D Product Architect, Change Manager, Product Release Engineer, Project Planner, Mechanical Designer, Electrical 3D Systems Designer ve Structural Engineer bunlardan bazılarıdır.

3DS adımları "ihtiyacınız büyüdükçe adım adım benimseyin" başlığıyla sunar. Her firmanın üç adımı aynı hızla atması gerekmez; hangi adımda ne kadar kalınacağını müşterinin teslim şartı, devam eden projeler ve yeni ürün aileleri belirler.

Hangi adımdan başlamalı?

Bizim tavsiyemiz, ilk adımı en büyük montajla değil, en sık revizyon alan ürün ailesiyle atmak. Platformun revizyon ve onay tarafı en çok o veride sınanır.

Planın ilk sayfası: hedef ve ölçüt

"Neden geçiyoruz?" sorusunun cevabı yazılı olmalı. Dosya kopyalarını azaltmak, tedarikçiyle revizyon alışverişini kontrol altına almak, simülasyon ve üretimi aynı veriye bağlamak ya da farklı şehirlerdeki ekipleri aynı veride çalıştırmak birbirinden farklı hedeflerdir ve her biri farklı bir başlangıç adımı ister. Hedefi yazmak, hangi adımla başlanacağını da belirler.

Başarıyı hedefe bağlı ölçütlerle izleyin: doğrulanan veri oranı, yanlış revizyonla yapılan iş, onay süresi, kullanıcı destek talepleri ve tedarikçi alışverişindeki hatalar. Bu ölçütlerin bugünkü değerini geçişten önce alın. Başlangıç değeri olmayan bir ölçütle ilerleme göstermek zordur.

Kullanıcıları görevlerine göre rollere eşleyin

3DS, CATIA V5'i Part Design, Assembly Design, Drafting ve Surfacing gibi modüllerle anlatır; 3DEXPERIENCE CATIA'da ise yazılım platformda rol olarak paketlenir. Bu yüzden eşleştirme görev üzerinden yapılır. Unvan da yol göstermez: aynı "tasarım mühendisi" unvanını taşıyan iki kullanıcı farklı CATIA yeteneklerine ihtiyaç duyabilir. Her kullanıcı için hangi V5 modüllerini kullandığını, yalnızca görüntüleme mi yaptığını, onay verip vermediğini ve tedarikçi verisini yönetip yönetmediğini çıkarın. 3DEXPERIENCE tarafında Mechanical Designer (3DS'e göre karmaşık mekanik projelerin oluşturulup yönetildiği uygulama seti) ya da Mechanical & Shape Designer (çeşitli parça, ürün ve karmaşık yüzeyleri içeren mekanik projeler için rol) gibi rollerle eşleştirme bu listeden sonra anlam kazanır. 3DS'in Expand aşaması için saydığı roller arasında tasarım rollerinin yanında Project Planner, Change Manager ve Product Release Engineer de vardır; bunlar da eşleştirme listesinde değerlendirilir. V5'te kalacak kullanıcılar için hangi platform bağlantısının kullanılacağı da aynı listeye yazılmalıdır.

Standartlar, şablonlar ve özelleştirmeler

Geçiş planında dosyalar kadar dosyaların çevresindeki yapılar da kalem kalem yazılmalıdır:

• Teknik resim şablonları ve antetler
• Standart parça katalogları ve malzeme kütüphaneleri
• Knowledgeware ile tanımlanmış kurallar ve yeniden kullanım şablonları
• Makrolar ve betikler
• CAA-RADE araçlarıyla geliştirilmiş özel uygulamalar
• Parça numaralandırma ve adlandırma kuralları

Teknik resim şablonu müşteri şartıysa, ana sanayinin istediği antet düzeni, ölçü ve tolerans gösterimi pilotta birebir denenmelidir.

Her kalemin yeni ortamda nasıl karşılanacağı ayrı ayrı belirlenir. Her kalem için dört soru sorun: hala kullanılıyor mu, platformun standart bir işleviyle karşılanıyor mu, yeniden yazılması gerekiyor mu, bakımını kim üstlenecek? Kimsenin kullanmadığı bir otomasyonu yeni ortama taşırsanız, bakımını da taşımış olursunuz.

CATIA V5 ve 3DEXPERIENCE Birlikte Kullanılırken Nelere Dikkat Edilmeli?

V5 ile 3DEXPERIENCE CATIA'nın aynı anda kullanıldığı dönem planın en hassas kısmıdır, çünkü aynı parça iki yerde değiştirilebilir. Bu dönemin kurallarını geçişten önce yazın ve herkesin görebileceği bir yere koyun:

• Hangi projeler V5'te kalıyor, hangileri platformda başlıyor?
• Bir parçanın ana verisi hangi ortamda duruyor, revizyonu kim açıyor?
• Aynı parçanın iki ortamda değiştirilmesine izin var mı?
• Tedarikçiye hangi format gidiyor?
• Platform dışına çıkan dosyanın kontrolsüz kopyaya dönüşmesi nasıl önleniyor?
• Eski klasörler hangi tarihte salt okunur oluyor?

Bizim önerimiz, üçüncü sorunun cevabını "hayır" olarak yazmaktır. İki ortamda bağımsız düzenlenen bir parçada güncel halin hangisi olduğu tek bir kurala bağlanamaz.

Yetki tasarımı da bu döneme aittir. Platformda kimin veri oluşturacağı, kimin değiştireceği, kimin yalnızca görüntüleyeceği ve olgunluk durumunu kimin değiştirebileceği baştan kararlaştırılmalı; tedarikçinin ürün yapısının hangi kısmına erişeceği, gizli projelerin nasıl ayrılacağı ve işten ayrılan bir çalışanın verisinin kime devredileceği de aynı karar listesine girer. Yetkiyi geniş tutmak güvenlik riski doğurur. Dar tutmak işi durdurur.

Veri tarafında envanter, temizlik ve taşıma

Planın veri ayağı başlı başına bir iştir. Parça, montaj ve teknik resim sayıları, aktif ve arşiv projeler, dış referanslar, kataloglar ve tasarım tabloları çıkarılır; kopyalar ve kopuk bağlantılar taşımadan önce temizlenir. Her şeyi taşımak zorunda değilsiniz: yakında revize edilecek ürünler ve yeniden kullanılan standart parçalar önce gelir, yalnızca referans için saklanan eski projeler arşivde kalabilir.

Veriniz bugün ENOVIA SmarTeam'deyse taşıma yöntemi ayrı bir karardır. 3DS, SmarTeam'i mühendislik bölümleri ve küçük ve orta ölçekli şirketler için eski kuşak (legacy) bir ürün verisi yönetimi (PDM) uygulaması olarak tanımlar; ürün yaşam döngüsü yönetimi ya da çok disiplinli veya çok lokasyonlu iş birliği gibi ihtiyaçları olan SmarTeam müşterilerine 3DEXPERIENCE ENOVIA'yı önerir. Aynı sayfa, 3DEXPERIENCE platformuna geçmek için mevcut CAD uygulamalarının değiştirilmesi gerekmediğini de belirtir. 3DS'e göre 3DEXPERIENCE Transition Assistant, ENOVIA SmarTeam kullanan şirketlerin verilerini 3DEXPERIENCE platformuna taşımasını sağlar.

Eğitim ve tedarikçiler

Eğitimi rol bazında planlayın. Tasarımcı, onay veren yönetici, yalnızca görüntüleyen kullanıcı ve platform yöneticisi aynı programı almaz; eğitimin ağırlığı kaydetme, arama, sürüm, olgunluk ve yetki mantığında olmalıdır.

3DS'in 2025'te yayımladığı Marcopolo hikayesi, geçişin insan tarafına bir örnek veriyor. Brezilyalı mobilite şirketi Marcopolo hibrit ve elektrikli otobüsler, trenler, tramvaylar ve karavanlar tasarlıyor; hikayeye göre firma 30 yılı aşkın süredir 3DS tasarım araçlarıyla çalışmış, CATIA V5'in ardından tasarım için CATIA, ürün verisi yönetimi için ENOVIA ile 3DEXPERIENCE platformuna geçmiş. Mühendislik koordinatörü, mühendislerin 20 yılı aşkın süredir aynı tasarım çözümlerini kullandığını ve yazılıma bakmadan önce iki tam günü yalnızca insanlara ayırdıklarını anlatıyor. Firma, CATIA'ya geçiş için otobüs geliştirmeye özel eğitim materyalleri hazırlamış ve yeni tasarımların CATIA'da yapılması kuralını koymuş. Yeni tasarımın nerede yapılacağını yazılı bir kurala bağlamak, birlikte çalışma döneminin ilk sorusunun cevabıdır.

Ana firmanın platforma geçmesi, tedarikçilerinin de aynı anda geçeceği anlamına gelmez. Tedarikçi planında teslim formatı, platform erişimi verilip verilmeyeceği, tedarikçinin ürün yapısının hangi kısmına erişeceği ve değişikliklerin nasıl bildirileceği yazılı olmalıdır; 3DS de Transform adımını tedarikçi, müşteri ve iş ortaklarıyla dijital süreklilik olarak tanımlar. Pilotta ana sanayiye giden teslim paketi de alt tedarikçiyle yapılan alışveriş de gerçek parçalarla denenmeli, model üzerindeki ölçü ve tolerans bilgisinin teslim formatında korunup korunmadığı test listesine girmelidir.

Pilot ve devreye alma dalgaları

Pilot için demo parçası seçmeyin. Kurumun gerçek tasarım yapısını taşıyan bir ürün ailesi seçin ve içinde alt montajlar, teknik resimler, dış referanslar, katalogdan gelen standart parçalar, en az bir revizyon ve onay senaryosu, bir değişiklik örneği ve tedarikçiye gidecek bir teslim paketi bulunsun. Pilot, günlük işin karmaşıklığını taşımalı ama bir sorun çıktığında üretimi durduracak kadar kritik olmamalı. Sonunda dosyaların açılıp açılmadığına bakmak yetmez; revizyonun doğru kişide açılıp açılmadığı, onayın kayda geçip geçmediği ve teslim paketinin doğru formatta çıkıp çıkmadığı da kontrol edilmeli.

Pilot tamamlandıktan sonra geçiş dalgalar halinde genişler: ekip, ürün ailesi, lokasyon ya da yeni proje bazında. Her dalgadan sonra hedefe bağlı ölçütlere yeniden bakın ve bir sonraki dalganın planını bu sonuçlara göre güncelleyin.

CATIA V5 ve 3DEXPERIENCE Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

V5 verisini platforma bağlamak ile 3DEXPERIENCE CATIA'ya geçmek aynı şey mi?

Hayır. İlkinde tasarım CATIA V5'te sürer: 3DS'e göre V5 gibi dosya tabanlı bir CAD uygulaması ENOVIA ile platforma bağlanır, kullanıcı da ENOVIA yeteneklerini V5'ten çıkmadan kullanır. İkincisinde tasarım 3DEXPERIENCE CATIA'da yapılır. 3DS'in tarif ettiği yolda ilki Connect, ikincisi Expand adımına karşılık gelir; Expand'de 3DEXPERIENCE CATIA, V5'in üzerine eklenir.

CATIA V5 makroları 3DEXPERIENCE'ta çalışır mı?

Bu soruya genel bir cevap verilemez; her makro pilotta ayrı ayrı denenir. Envanterde her makronun ne işe yaradığı, kimin kullandığı ve platformda standart bir işlevle karşılanıp karşılanmadığı yazılır. Karşılanmayanlar için yeniden yazma kararı pilot sonucuyla verilir.

Tedarikçiye V5 dosyası göndermeye devam edebilir miyiz?

V5'te tasarlanmaya devam eden parçalar V5 dosyası olarak teslim edilir. 3DEXPERIENCE CATIA'da oluşturulan parçalar için hangi teslim formatının kullanılacağını müşteriyle önceden kararlaştırın ve pilotta test edin.

V5 bilen ekibe ayrıca eğitim gerekir mi?

Evet. Platformda veriyi kaydetme, arama, sürüm ve olgunluk, yetki ve iş birliği konuları eğitimin ana başlıklarıdır; eğitimi rol bazında planlayın.

CATIA V5 ve 3DEXPERIENCE Geçişinde Yenaplus 

Yenaplus, Dassault Systèmes Yetkili İş Ortağı olarak geçiş planına V5 kurulumunuzun envanteriyle başlamayı öneriyor: kullanılan modüller, makro ve CAA uygulamaları, veri yönetimi yapısı ve tedarikçi alışverişi. Bu envanteri birlikte çıkarıp üç adımdan hangisiyle başlamanın uygun olduğunu gerçek bir ürün ailesi üzerinde konuşabiliriz. Görüşme için iletişim sayfamızı , hizmet ayrıntıları için PLM Altyapı ve Danışmanlık Hizmetleri  sayfasını ziyaret edebilirsiniz.