CATIA V5 ile 3DEXPERIENCE CATIA arasındaki temel fark, tasarım verisinin nerede ve nasıl yönetildiğidir. CATIA V5'te parça ve montaj verisi .CATPart ve .CATProduct dosyalarında durur, veri yönetimi de V5'in bağlandığı ürün yaşam döngüsü yönetimi (PLM) çözümünde kurulur; 3DEXPERIENCE CATIA'da ise Dassault Systèmes (3DS) yazılımı platformda rol olarak paketler ve 3DS'in ifadesiyle ürün dosya tabanlı değildir. İki ürün de bugün 3DS'in ürün sayfalarında yer alır; seçimi belirleyen, müşterilerinizin istediği format ve veri yönetimi ihtiyacınızdır.

İki ürünün 3DS'teki tanımı

3DS'in tanımıyla CATIA V5, bilgisayar destekli tasarım (CAD), imalat (CAM) ve mühendislik (CAE) için yaygın kullanılan bir yazılım paketidir ve otomotiv, havacılık, endüstriyel ekipman gibi sektörlerde endüstri standardıdır. 3DS'in V5 sayfası ürünü Mechanical Design, Shape Design & Styling, Product Synthesis, Equipment & Systems Engineering, Analysis ve Machining gibi alanlara ayırır. V5, her biri belirli bir tasarım ve mühendislik işine göre hazırlanmış modüllerden oluşur; Part Design (parça tasarımı), Assembly Design (montaj tasarımı), Drafting (teknik resim) ve Surfacing (yüzey tasarımı) 3DS'in saydığı örneklerdir.

Aynı sayfa, V5'in bugünkü yerini iki ifadeyle çizer. "CATIA V5 Connected Engineering" başlığı altında 3DS, bu yaklaşımın CATIA V5'in performansını yeni özelliklerle genişlettiğini ve V5 kullanıcılarının 3DEXPERIENCE platformunun bulut avantajlarından yararlanabildiğini yazar. Sayfaya göre V5, PLM çözümleriyle entegre çalışarak ürünün kavramdan imalata kadar yaşam döngüsünü yönetmeye imkan verir. Veri yönetimi V5 tarafında da mümkündür ve V5'in bağlandığı PLM çözümünde kurulur.

3DEXPERIENCE CATIA'da 3DS yazılımı platformda rol olarak paketler; 3DS'e göre bu yapı, işin gerektirdiği bütün uygulamaları kullanıcının elinin altına getirir. Mechanical Designer (mekanik tasarım rolü), 3DS'in tanımıyla karmaşık mekanik projeleri oluşturmak ve yönetmek için hazırlanmış bir uygulama setidir. Mechanical & Shape Designer (mekanik ve yüzey tasarımı rolü) ise parça, ürün ve karmaşık yüzey çeşitliliğini aynı rolde birleştirir. 3DS, 3DEXPERIENCE CATIA rollerini tasarım ve stil, mühendislik, sistem mühendisliği, elektrik ve akışkan mühendisliği ile bina ve altyapı başlıkları altında toplar; mekanik tasarımcı da elektrik sistemleri tasarımcısı da kendi işine uyan rolü bu başlıklarda arar.

Yan yana karşılaştırma

Tablo iki yapının genel farkını gösterir. Ayrıntı, seçilen rollerin 3DS sayfalarında yer alır.

En belirgin fark: veri nerede duruyor?

V5'te parça ve montaj dosya olarak saklanır: parça (Part) dosyaları .CATPart, montaj (Product) dosyaları .CATProduct uzantılıdır. Bu dosyalar yerel diskte, ortak bir ağ klasöründe ya da V5'in bağlandığı bir PLM sisteminde tutulabilir. PLM yoksa adlandırma, klasör düzeni, revizyon ve erişim, şirketin kendi koyduğu kurallarla yürür; aynı parçanın birden fazla kopyasının oluşmaması ve güncel revizyonun bilinmesi de bu kuralların disiplinle uygulanmasına bağlı kalır.

Bu durum V5'in bir eksikliği değildir. V5, PLM çözümleriyle entegre çalışır ve 3DS'in V5 kullanıcıları için tarif ettiği ilk adımda V5 tasarımları, diğer belgelerle birlikte Collaborative Designer for CATIA V5 bağlantısıyla 3DEXPERIENCE platformunda paylaşılır ve yönetilir.

3DEXPERIENCE CATIA'da veri yönetimi sonradan eklenen bir katman olarak gelmez. 3DS'e göre 3DEXPERIENCE CATIA, PLM'i tasarım ortamına entegre eder ve mühendis tasarım ortamından çıkmadan çalışır; ürün dosya tabanlı olmadığı için dosya giriş çıkışıyla (check in, check out) zaman kaybedilmez, herkes model güncellemelerini gerçek zamanlı görür. 3DS, V5 bulut hizmetleri sayfasında platformda ürün geliştirmenin "tek doğru kaynak" (single source of truth) üzerinden yürüdüğünü ve dijital sürekliliğin güven ve hız kazandırdığını yazar.

Sürüm ve olgunluk bilgisi de platformdadır. 3DS, Collaborative Industry Innovator rolünü sürüm oluşturma, kilitleme ve ürün yaşam döngüsü olgunluğunu (maturity) yönetme gibi işlerle tanımlar; aynı rol, görevleri ve onay akışlarını izlemeye yarar. 3DS'e göre bu rol için CAD deneyimi gerekmez ve rol, ürün geliştirmede çalışan her kullanıcıya yöneliktir. Tasarım yapmayan bir paydaş da aynı veriye bu yolla erişir. Yetkilendirme ise ayrı bir tasarım işidir: kimin hangi veriyi göreceği, kimin değiştireceği ve olgunluk durumunu kimin ilerleteceği, platform kurulurken tanımlanmalıdır.

Bulut, şirket içi ve masaüstü

3DS, 3DEXPERIENCE CATIA rollerini şirket içi kurulum (On Premise) ve 3DS bulutu (Public Cloud) için ayrı ayrı listeler. Bu yüzden 3DEXPERIENCE "bulut tabanlı" diye genellenemez. 3DEXPERIENCE, platform tabanlı bir iş birliği ortamı sağlar; bu ortam bulutta da şirket içinde de kurulabilir.

Uygulama tarafında da tek bir tip yoktur. 3DS'in sertifikalı donanım ve yazılım sayfası, 3DEXPERIENCE tarafında CATIA dahil markaların 64 bit masaüstü istemci uygulamalarını ve tarayıcı istemci uygulamalarını birlikte sayar; aynı sayfada CATIA V5 ürünleri 64 bit zengin istemci (rich client) olarak geçer. 3DEXPERIENCE CATIA sayfası ise her yerden ve her cihazdan tasarım için tarayıcıda çalışan 3D tasarım uygulamalarından söz eder. "3DEXPERIENCE CATIA bir tarayıcı CAD'idir" genellemesi bu yüzden eksik kalır.

Bulut, V5 kullanıcılarına da açık bir seçenektir. 3DS'e göre V5 kullanıcıları modellerini güvenli bir bulut ortamında saklayabilir ve tedarikçileri, müşterileri ve iş ortaklarıyla dijital süreklilik kurabilir; 3DS, bulut hizmetlerinin BT yönetiminin karmaşıklığını ve maliyetini azalttığını da belirtir.

Şirket içi kurulumda platform sizin altyapınızda çalışır. Kurulum modelini seçerken BT kaynaklarınız kadar müşteri sözleşmelerinizdeki veri saklama şartlarına da bakın; bu kararı BT, kalite ve müşteri sözleşmelerini bilen satış ekibi birlikte vermelidir.

Arayüz ve günlük çalışma

V5 kullanıcısı işine göre modüller arasında geçer: parçayı Part Design'da, montajı Assembly Design'da, teknik resmi Drafting'de hazırlar. 3DEXPERIENCE CATIA'da uygulamalar rol üzerinden gelir. Platformda görevler, onay akışları ve gerçek zamanlı panolar da vardır; 3DS bunları Collaborative Industry Innovator gibi iş birliği rollerinin kapsamında sayar.

Asıl değişen, verinin kaydedilme ve bulunma biçimidir. V5'te kayıt bir dosyadır; platformda ise veri platformun veritabanına kaydedilir, sürüm ve olgunluk bilgisi de verinin kendisiyle birlikte yönetilir. Eğitim planı şu başlıkları kapsamalı:

• Platforma giriş, rol ve uygulama seçimi
• Veriyi platforma kaydetme, arama ve yeniden açma
• Sürüm oluşturma ve olgunluk durumunu değiştirme
• Sahiplik, yetki ve paylaşım kuralları
• Görev ve onay akışları
• Geçiş döneminde V5 verisiyle çalışma kuralları

Bizim önerimiz, eğitimi komut listesi yerine bu başlıklar üzerine kurmaktır. Komutların yeni yeri iş başında öğrenilebilir; kaydetme, sürüm ve olgunluk mantığı ise ekipte herkesin aynı biçimde uygulaması gereken kurallardır.

Hangi durumda hangisi?

Aşağıdaki tablo genel bir yön verir. Son kararı, gerçek bir ürün ailesiyle yapılan pilot çalışma vermelidir.

Bu satırlar aynı firmada birlikte de geçerli olabilir. 3DS'in 2021'de yayımlayıp 2025'te güncellediği müşteri hikayesine göre İspanya'daki MTorres, kağıt dönüştürme ve havacılık sektörlerinde karmaşık endüstriyel süreçlerin otomasyonu üzerine çalışır ve ana müşterileriyle (OEM) doğrudan çalıştığı için onların kullandığı CAD araçlarıyla çalışmak zorundadır. Bu yüzden firmanın havacılık mühendisleri CATIA V5'in farklı sürümlerinde çalışır ve 3DEXPERIENCE CATIA kullanımına geçmektedir. Havacılık ürün verisini 2005'ten beri SmarTeam ile yöneten firma, bu PDM çözümünün yerine 3DEXPERIENCE platformunu ve ENOVIA'yı seçti. Firmanın BT uygulamalarından sorumlu yöneticisine göre SmarTeam döneminde sisteme yüklenemeyen çok sayıda veri sunucu klasörlerinde tutuluyordu. Hikayede, yeni projelere ait 250.000'den fazla havacılık ürün verisi dosyasının platformda olduğu ve 75'ten fazla mühendisin yanında satın alma ve üretim ekiplerinden 30 platform kullanıcısının bu veriye kolayca eriştiği yazılıdır. Hikayede aktarılan bir başka ifadeye göre CATIA kullanmayan bölümler, CATIA modellerini 3DPlay uygulamasıyla görüntüleyip modelde gezinebilir.

3DEXPERIENCE CATIA'ya geçmek PLM süreçlerinizi kendiliğinden kurmaz; revizyon kuralları, onay akışı ve yetkiler yine sizin tasarlamanız gereken işlerdir.

V5'i bırakmadan platforma bağlanmak

İki ürün birlikte kullanılabilir. 3DS bunu V5 kullanıcıları için üç adımlı bir yol olarak tarif eder. İlk adımda (Connect) V5 kullanıcıları CATIA V5 ürün tasarımlarını ve diğer belgelerini 3DEXPERIENCE platformunda paylaşır ve yönetir, projeleri inceler ve görevleri yönetir; bu bağlantıyı Collaborative Designer for CATIA V5 sağlar. İkinci adımda (Transform) tedarikçi, müşteri ve iş ortaklarıyla dijital süreklilik kurulur ve V5 modelleri güvenli bir bulut ortamında saklanabilir. Üçüncü adımda (Expand) 3DEXPERIENCE CATIA, V5'in üzerine eklenir; 3DS'in örneğinde elektrik kablo demeti 3DEXPERIENCE CATIA'da, CATIA V5'te tasarlanmış yapıların üzerinde tasarlanır.

Sık sorulan sorular

CATIA V5 hala geliştiriliyor mu?

3DS'in CATIA V5 sayfası, "CATIA V5 Connected Engineering" başlığı altında V5'in performansının yeni özelliklerle genişletildiğini ve V5 kullanıcılarının 3DEXPERIENCE platformunun bulut avantajlarından yararlanabildiğini belirtiyor. Destek süresi ve yol haritası konusunda esas alınacak kaynak, 3DS'in resmi duyurularıdır.

3DEXPERIENCE CATIA yalnızca tarayıcıda mı çalışır?

Hayır. 3DS'in sertifikalı donanım ve yazılım sayfası, 3DEXPERIENCE tarafında 64 bit masaüstü istemci uygulamalarını ve tarayıcı istemci uygulamalarını birlikte sayar. 3DEXPERIENCE CATIA rolleri de şirket içi (On Premise) ve 3DS bulutu (Public Cloud) için ayrı listelenir.

CATIA V5 dosyaları 3DEXPERIENCE'ta kullanılabilir mi?

Evet. V5 kullanıcıları V5 tasarımlarını Collaborative Designer for CATIA V5 bağlantısıyla platformda paylaşıp yönetebilir. 3DS'in tarif ettiği ileri adımda ise 3DEXPERIENCE CATIA, V5'te tasarlanmış yapıların üzerinde çalışır. Veriyi toplu taşımadan önce bağlantıları ve dış referansları pilot veriyle test edin.

Yenaplus ile

Yenaplus, Dassault Systèmes Yetkili İş Ortağı olarak bu karşılaştırmayı sizin verinizle yapmayı öneriyor: kullandığınız V5 modülleri, veri yönetimi yapınız ve müşteri teslim şartlarınız üzerinden iki seçeneğin sizde neyi değiştireceğini birlikte çıkarabiliriz. Kısa bir değerlendirme görüşmesi için iletişim sayfamızdan bize yazabilirsiniz; ürün ayrıntıları CATIA  ve 3DEXPERIENCE sayfalarımızda.